29 Eylül’de başlayacak, “DarAlanlar” temalı, 14. İstanbul Uluslararası 1001 Belgesel Film Festivali bu yıl önemli isimlere ev sahipliği yapacak.

Dünyanın dört bir yanında çekilen 70 filmin gösterileceği festivale, aralarında Avrupa Belgeselciler Ağı Başkanı (EDN) C. Cay Wesnigk’in ve Alman Belgeselciler Birliği Başkanı Tomas Frickel’in de bulunduğu dünya belgesel sinemasından 20 önemli isim konuk olacak.

Belgesel Sinemacılar Birliği (BSB) tarafından 14 yıldır organize edilen İstanbul Uluslararası 1001 Belgesel Film Festivali, 29 Eylül, Perşembe günü başlayacak.

Bu yıl “DarAlanlar” temasıyla organize edilen festivalde, 23’ü Türkiye’den 47’si yurtdışından olmak üzere 70 film gösterilecek. İspanya’dan 10, Almanya’dan 9, Belçika’dan 4, Amerika’dan ve İtalya’dan 3 belgeselin sinemaseverlerle buluşacağı festivalde 25 ayrı ülkeden film olacak.

Avrupa Belgeselciler Ağı Başkanı C. Cay Wesnigk ve Alman Belgeselciler Birliği Başkanı Tomas Frickel gibi dünya belgesel sinemasından 20 önemli ismin davetli olduğu festivalde bütün filmler ücretsiz izlenebilecek. 

Festival gösterimlerle sınırlı olmayacak

1001 Belgesel Film Festivali her yıl olduğu gibi bu yıl da önemli etkinliklere ev sahipliği yapacak. Nazım Hikmet Kültür Merkezi, Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi, Fransız Kültür Merkezi, Beyoğlu Belediyesi Gençlik Merkezi ve Levent Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek gösterimlerin yanı sıra festival kapsamında Avrupa’da Dijital Dağıtım Konferansı, Türkiye-Almanya Belgesel Sinema Buluşması, Sinema Laboratuarı ve Belgesel Arkası gibi etkinlikler de olacak.

Festival kapsamında gerçekleştirilecek önemli etkinliklerden biri “Türkiye-Almanya Belgesel Sinema Buluşması”. Her iki ülkeden belgeselcilerin katılımıyla gerçekleştirilecek etkinliğe Avrupa Belgeselciler Ağı (EDN) Başkanı C. Cay Wesnigk ve Alman Belgeselciler Birliği Başkanı Tomas Frickel konuşmacı olarak katılacak. EDN Başkanı Wesnigk ayrıca “Avrupa’da Belgesellerin Dijital Dağıtımı” konulu bir konferans da verecek.

Konferans kadar dikkat çekici bir başka etkinlik de Türkiye’nin önemli Belgesel Sinema yönetmenlerinden Ersan Ocak, Kurtuluş Özgen ve Açık Yazılım Uzmanı-Yazar Koray Löker yönetimindeki Sinema Laboratuarı. Bu yıl ikincisi düzenlenecek olan Sinema Laboratuarı’nda telif hakları, gelişen teknolojiyle birlikte oluşan yeni dağıtım kanalları ve sinemada yeni anlatım dili konuları ele alınacak.

Bugüne kadar tüm dünyadan 117 tanınmış belgeselcinin ağırlandığı  festivalde sinemaseverler yönetmenlerle bir araya gelerek sohbet etme fırsatı da bulacak. İlk kez geçen yıl gerçekleştirilen “Belgesel Arkası” bölümünde, yönetmenler izleyenlerin sorularını yanıtlamakla yetinmeyip film süreçlerini, çekim aşamalarını, izlenimlerini, deneyimlerini, sinema anlayışlarını da paylaşacak.  

Komite yorgun ama keyifli

1001 hikayeyle, 1001 emekle, 1001 heyecanla hazırlanan 14’üncü Uluslararası 1001 Belgesel Film Festivali’ndeki bütün bu etkinlikler 12 kişilik bir “gönüllü” grubu tarafından organize ediliyor. Belgesel sinemanın seçkin örneklerini sinemaseverlerle buluşturan festivalin önündeki en büyük sorunsa finansal kaynak.

Kültür Bakanlığı’nın katkıları, Beyoğlu Belediyesi’nin de ev sahipliğinde gerçekleştirilen festivalin destekçileri arasında German Films, Beşiktaş Belediyesi, Free Trade Zone (Rak), DF İstanbul, Grafcad, Kumbara Sanat, Sanat Restoran gibi şirketler ve kurumlar bulunuyor.

 Destekçileri arasında Kültür Bakanlığının, konsoloslukların, belediyelerin adı geçse de ayrılan bütçeler festivalin giderlerini karşılamaya yetmiyor. Festivalin Komite Başkanı Mustafa Ünlü, “Bu festival 14 yıldır dünya belgesellerini ve belgeselcilerini bir araya getiriyor.

Sosyal fayda dışında geri dönüş beklemeden bizi destekleyen herkese teşekkür borçluyuz. Beyoğlu Belediyesi 5 yıldır bizim ev sahipliğimizi yapıyor. Türk toplumunun belgesel sinemayı eğitim ya da vahşi doğa filmi olarak algılamasıysa sponsor bulmayı iyiden iyiye güçleştiriyor. Bu nedenle basılı işlerimizde yer alan logoların anımsanması bizim için çok önemli” diyor.

Çocuklara özel filmler olacak

Festivalde bu yıl ilk kez, çocuklara özel bir bölüm de olacak. “Çocuklar İçin Belgeseller” bölümünde, tüm dünyadan yönetmenlerin, 07-15 yaş grubuna yönelik hazırladıkları ve gerçek öyküleri konu alan filmleri gösterilecek.

1001’de en az 7 yıldır “gönüllü” olarak çalışan Festival Komitesi Üyesi Çiğdem Kesik’e göre festival hazırlamak, uzun ve yorucu bir maratona benziyor.

Her zaman kısıtlı bütçelerle festivali organize etmek zorunda kaldıklarını söyleyen Kesik, “Hiçbir zaman harcayamayacak kadar çok paramız olmadı, ödüller dağıtmadık, gösterişli sinema salonları kiralayamadık, hiçbir açılışımız televizyonlarda canlı gösterilmedi, kırmızı halılar seremedik…

Bazen çok güzel salonlarımız oldu, bazen küçük salonlarla yetindik ama en güzel belgeselleri, en iyi kalitede İstanbul’daki sinemaseverlerle buluşturmayı başardık” diyor.

46. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde, 42. SIYAD’da ve 21. Ankara Film Festivali’nde “En İyi Belgesel Film” ödülünü alan 5 Nolu Cezaevi’nin yapımcısı Ayşe Çetinbaş da festival için “gönüllü” çalışıyor. 1001’in hem belgesel sinemayı halka tanıtmak hem de belgeselcileri bir araya getirmek gibi bir sorumluluğu olduğunu söyleyen Çetinbaş açıklamalarına şöyle devam ediyor: “1001’in en önemli özelliği bizzat belgeselciler tarafından organize ediliyor olması.

Bu bize filmleri seçerken, gösterim salonlarını belirlerken, teknik ihtiyaçları karşılarken, konukları belirlerken avantaj sağlıyor. Belgesel üretmenin bu kadar zor olduğu bir ülkede belgesel film festivallerine ayrılan bütçeler de sınırlı oluyor. Dolayısıyla tüm organizasyonun yükünü yine biz belgeselciler taşımak zorunda kalıyoruz”.

10 yıldır broşür dağıtmaktan basın ilişkileri yürütmeye kadar pek çok işte sorumluluk aldığını söyleyen Mehtap Doğan ise “Festival aracılığıyla yerli ve yabancı pek çok yönetmenle tanışma, sinemayla ilgili kaynaklara daha kolay ulaşma, bol bol film seyretme fırsatı buluyorsunuz.

1001 emekle hazırladığımız festivalimiz her yıl ortalama 5.000 izleyici tarafından takip ediliyor. Bugüne kadar 58 ülkeden, bin 168 film gösterdik. Ayrıca Doğu’dan ve Batı’dan Belgesel Sinemacıların buluşma ve ortak söz söyleme platformu olarak tanınan festivalimizde şimdiye kadar, 117 yabancı sinemacı ağırladık. 1001’in en önemli özelliklerinden biri gösterimlerin ücretsiz olması. Amacımız daha çok izleyiciye ulaşmak” diyor.

Filmler İznik’teki “İzleme Kampı”nda seçildi

Bu yıl festivalde gösterilmesi için gönderilen 530 film festival komitesi tarafından üç ay boyunca izlenerek ön elemeden geçirildi. Ön elemeyi geçen filmlerse 12 Ağustos’ta, İznik’te düzenlenen 3 günlük İzleme Kampı’nda akademisyenlerden, yönetmenlerden, yapımcılardan ve sinema emekçilerinden oluşan 100 kişilik bir grup tarafından izlendi.

Seçilen filmlerin siyah, kırmızı, turuncu, sarı, mavi, mor ve yeşil olmak üzere 7 farklı bölümde gösterileceğini söyleyen Festival Koordinatörü Nilüfer Yarbaş ise, 90’lı yıllarda belgesel günleri niteliğinde olan festivalin bugün dünya belgeselcileri tarafından tanınan, saygın bir festivale dönüşmesinde seçmelerde gösterilen özenin büyük etkisi olduğunu düşünüyor.

Uluslararası  1001 Belgesel Film Festivali, bu yıl da gerçekliğin 1001 yüzüyle, söylenmemiş 1001 sözle, yitip gitmekte olanlar için 1001 ses, 1001 renk, 1001 müzik, 1001 belgesel filmle izleyicilerini bekliyor…